Αρχειοθήκη ιστολογίου

Τετάρτη, 7 Μαρτίου 2018

Παρασκευή 9 Μάρτη, 7.30 μ.μ. - ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: «Η Αφρική στην πλατεία» (& CAFE/BAR οικονομικής ενίσχυσης)










Παρασκευή 9 Μάρτη, 7.30 μ.μ. στο χώρο της Λαϊκής Βιβλιοθήκης

Έκθεση φωτογραφίας: «Η Αφρική στην πλατεία»





Ο φωτογραφικός φακός της συντρόφισσας Πολυξένης Ανδρεάδου αποθανάτισε ορισμένες στιγμές του φεστιβάλ «Η Αφρική στην πλατεία» (Africa on the square), που διεξάχθηκε στην πλατεία Τραφάλγκαρ στο Λονδίνο, στο οποίο έτυχε να βρεθεί τον Οκτώβρη του 2017.
Ο φακός κοιτάζει πρόσωπα που ζουν στη βρετανική πρωτεύουσα έχοντας διαφορετική εθνική ταυτότητα, καταγωγή, χρώμα δέρματος, θρησκεία, γλώσσα, κτλ. ή που έχουν μετακινηθεί (πρόσφατα ή/και προσωρινά) έχοντας αποδράσει από δυσχερείς πολιτικές, οικονομικές, πολιτισμικές συνθήκες της χώρας καταγωγής τους. 
Πρόσωπα περιττά, παρείσακτα, απόβλητα. Πρόσωπα εκτεθειμένα απέναντι στο ζοφερό καθεστώς των ιεραρχικών φραγμών, των απαγορεύσεων, των ανισοτήτων, των προκαταλήψεων. Πρόσωπα απροστάτευτα απ’ το νομικό μηχανισμό που τα αποκλείει από πάσης φύσης δικαιώματα. Πρόσωπα απομονωμένα κι αποκλεισμένα από τη δημόσια σφαίρα που αναζητούν την πρόσβαση στην κοινωνική ζωή και την ικανοποίηση των κοινωνικών τους αναγκών. Πρόσωπα που προσπαθούν να (ξανα)γίνουν ενεργά υποκείμενα διεκδικώντας να εκπληρώσουν όλες τις προϋποθέσεις του ανθρώπινου αυτοκαθορισμού τους, κόντρα στις όποιες στερήσεις της ελευθερίας κίνησής τους.

Όμως εδώ χρειάζεται μια προσοχή, μια αναγκαία υπενθύμιση κι ένας απαραίτητος σχολιασμός. (1)
Αυτό που χρήζει σχολιασμού και στοχασμού έχει να κάνει με το γεγονός ότι το συγκεκριμένο φεστιβάλ (συνδι)οργανώνεται απ’ το δήμο του Λονδίνου (δήμαρχος του οποίου είναι ο πακιστανικής καταγωγής Σαντίκ Χαν, στέλεχος του Εργατικού Κόμματος). Πρόκειται δηλαδή για μια εμφανή περίπτωση ενός αντιρατσισμού «από τα πάνω», ενός θεσμικού αντιρατσισμού που χρησιμοποιεί την κοσμοπολίτικη δημοκρατική φιλολογία περί κοινοτικής συμβίωσης και τη ρητορική περί ανοιχτών συνόρων, μόνο και μόνο για να ενσωματώσει και να συμπεριλάβει περισσότερους ανθρώπους εντός των κατεστημένων καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων.
Γενικότερα, ο θεσμικός αντιρατσισμός της φιλελεύθερης φράξιας του κεφαλαίου αντιπαραθέτει απέναντι στο πάντοτε αόριστο και παραπλανητικό φάντασμα της εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ταυτότητας, το πάντοτε αόριστο και παραπλανητικό φάντασμα της πολιτισμικής διαφορετικότητας. Κι απέναντι στην ομογενοποιητική δύναμη της δυτικής κουλτούρας, αντιπαραθέτει είτε την έμμονη ιδέα της πολυπολιτισμικότητας που βλέπει τις κουλτούρες κι αγνοεί τις οικονομικές επιταγές είτε τις πιο έντεχνες αποστροφές για τη δημιουργική αφομοίωση και το χωνευτήρι των εθνοφυλετικών, θρησκευτικών και πολιτισμικών διαφοροποιήσεων είτε ακόμα και τις – αόριστες συνήθως – αναφορές σε μειονότητες σαν από τη φύση τους να υποσκάπτουν την κοινωνική τάξη του καπιταλιστικού καθεστώτος και να προσφέρουν κάποιο – θεμελιακά διαφορετικό απ’ τον καπιταλισμό – πολιτικό όραμα. Και τέλος, απέναντι στις φαντασιοπληξίες της ξενοφοβίας που τρέφουν την εχθρότητα, ο θεσμικός αντιρατσισμός της φιλελεύθερης φράξιας του κεφαλαίου εγκαθιστά μια αγορά φιλανθρωπίας όπου η ελεημοσύνη παράγει δούλους.
Προφανώς λοιπόν, τα κριτήρια και τα χαρακτηριστικά της αλληλεγγύης στις περιττές, παρείσακτες, απόβλητες οντότητες δεν μπορούν να είναι τα ίδια γι’ αυτούς που διευθύνουν αυτόν τον κόσμο και γι’ αυτούς που θέλουν να τον αλλάξουν. Άλλωστε, η διεκδίκηση του φιλελεύθερου φωτοστέφανου της ιδιότητας του πολίτη δεν μπορεί να έχει σχέση με την ανθρώπινη χειραφέτηση απ’ τα πολυποίκιλα εξουσιαστικά πλέγματα της καπιταλιστικής ζούγκλας.
Οπότε, η ενδυνάμωση της αλληλεγγύης «από τα κάτω», που επιδιώκει να δημιουργήσει κοινωνικό δεσμό με τις περιττές, παρείσακτες, απόβλητες οντότητες στην όσο γίνεται πιο σαφή προοπτική του γκρεμίσματος των συνοριακών φραγμών και του ξεπεράσματος όλων των αλλοτριωτικών – πολιτισμικών, θρησκευτικών, κτλ. – μεσολαβήσεων, είναι η καλύτερη απάντηση στη διακήρυξη «από τα πάνω» μιας κουλτούρας φιλοξενίας κι ενός πατερναλιστικού εναγκαλισμού οποιουδήποτε περνά κλαίγοντας τα διόδια της ιστορίας (διακήρυξη που συν τοις άλλοις επιδιώκει να εκμεταλλευτεί, να αφομοιώσει και να μετατρέψει σε δημόσιο θέαμα την υπομονετική και μακροχρόνια δράση των «από τα κάτω» πρωτοβουλιών).






------------------------------------------------------------------------------------------------------





(1) Άλλωστε, γενικότερα στη φωτογραφία ως μορφή αναπαράστασης κι απόδοσης της πραγματικότητας, το να αντιληφθεί κανείς το φωτογραφικό σημαίνον δεν είναι κάτι αδύνατο, όμως αυτό ίσως να απαιτεί κι ένα δεύτερο ενέργημα γνώσης και στόχασης. Δεδομένης δηλαδή της περιοριστικής εξάρτησης των αποθανατισμένων εικόνων απ’ την εμπειρική πραγματικότητα, μάλλον είναι απαραίτητος ένας στοχαστικός τρόπος κοιτάγματος των εικόνων. Μια βλέψη του αντικειμένου που να επιχειρεί να κατανοήσει τις ανθρώπινες σχέσεις και το κοινωνικό πλαίσιο στα οποία το σύμπαν των εικόνων εμφανίζεται. Ένα «μάτι που σκέφτεται» που να προσπαθεί να καταστήσει το φωτογραφισμένο, αφετηρία και πεδίο κοινωνικής κριτικής.






Σάββατο, 24 Φεβρουαρίου 2018

Σάββατο 3 Μάρτη - 7 μ.μ. - ΕΚΔΗΛΩΣΗ – ΣΥΖΗΤΗΣΗ: Γερμανία 1918-1921. Επανάσταση και Αντεπανάσταση










Σάββατο 3/3,  7μ.μ.

ΕΚΔΗΛΩΣΗ – ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Γερμανία 1918-1921. Επανάσταση και Αντεπανάσταση

(παρουσίαση: coghnorti)


Βασικά σημεία της παρουσίασης:
Εισαγωγή: ταξική πάλη – επανάσταση – αντεπανάσταση
Γερμανία: ο κοινωνικός σχηματισμός συνοπτικά
1905-1914
Α’ παγκόσμιος πόλεμος 1914-1918
Επανάσταση του Νοέμβρη 1918
Σπαρτακιστική εβδομάδα 1/1919
Πραξικόπημα των Καπ/Λούτβιτς – εξέγερση του Ρουρ, άνοιξη 1920
Δράση του Μαρτίου 1921
Κρίση του 1923


Βιβλιογραφία της παρουσίασης:


Σύνοψη της παρουσίασης:


Sampler από 1918-1921:






Τρίτη, 13 Φεβρουαρίου 2018

Σάββατο 17 Φλεβάρη - 7.30μ.μ. - ΕΚΔΗΛΩΣΗ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ με αφορμή το βιβλίο Η ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΦΑΙΡΑ




Σάββατο 17 Φλεβάρη, 19.30

ΕΚΔΗΛΩΣΗ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ με αφορμή το βιβλίο Η ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΦΑΙΡΑ
 

Το βιβλίο Η προλεταριακή δημόσια σφαίρα που εκδόθηκε το Δεκέμβρη του 2016 από το αντιεξουσιαστικό κομμουνιστικό εγχείρημα Αντίθεση, περιλαμβάνει τα εξής κείμενα: 

-επιλεγμένα αποσπάσματα από το βιβλίο των Όσκαρ Νεγκτ (1934-) και Αλεξάντερ Κλούγκε (1932-) Δημόσια σφαίρα και εμπειρία: μια ανάλυση της αστικής και της προλεταριακής δημόσιας σφαίρας, που δημοσιεύτηκε το 1972. 

-το άρθρο του Έμπερχαρντ Κνέντλερ-Μπούντε (1945-) Προλεταριακή δημόσια σφαίρα και πολιτική οργάνωση: μια ανάλυση του βιβλίου Δημόσια σφαίρα και εμπειρία των Όσκαρ Νεγκτ και Αλεξάντερ Κλούγκε, που δημοσιεύτηκε το 1975. 

-το άρθρο του Αλεξάντερ Κλούγκε Για τη δημόσια σφαίρα και την εμπειρία, που δημοσιεύτηκε το 2015. 

-τον πρόλογο των Όσκαρ Νεγκτ και Αλεξάντερ Κλούγκε στη 2η αγγλική έκδοση, Για τις νέες δημόσιες σφαίρες, που δημοσιεύτηκε το 2016. 

-τον πρόλογο του εγχειρήματος Αντίθεση για τη συγκεκριμένη έκδοση, Η προλεταριακή δημόσια σφαίρα


----------------------------------

Η παρούσα έκδοση δεν παρέχει έτοιμες συνταγές για την οργάνωση του προλεταριακού κινήματος ενάντια στον κόσμο του κεφαλαίου και όλες τις αλλοτριωτικές διαμεσολαβήσεις του. Αποτελεί απλώς μια πρώτη απόπειρα να προσεγγιστεί το ζήτημα της οργάνωσης από τη σκοπιά της δημιουργίας μιας προλεταριακής δημόσιας σφαίρας. Ελπίζουμε να φανεί χρήσιμο στους αγώνες που θα δώσουμε την επόμενη περίοδο και να συμβάλλει έστω και λίγο στο ιστορικό κίνημα για τη δημιουργία ενός νέου κομμουνιστικού κόσμου χωρίς κράτος, εκμετάλλευση και αλλοτρίωση.

 

Δευτέρα, 12 Φεβρουαρίου 2018

Τρίτη 13 Φλεβάρη-8.30μ.μ.-1ος Κύκλος Μελέτης για τη Θεωρία & τη Δράση (Μπούκτσιν-α΄)

1ος Κύκλος Μελέτης για τη Θεωρία & τη Δράση (Μπούκτσιν-α΄) 


Το πρώτο κείμενο του Μάρραιη Μπούκτσιν (1921-2006) που θα συζητηθεί στον κύκλο είναι το «Αυθορμητισμός και οργάνωση» που πρωτοδημοσιεύτηκε στις αρχές του 1972 (ανεπτυγμένη μορφή μιας ομιλίας του το Νοέμβρη του 1971 στη Νέα Υόρκη σε ένα συνέδριο περί οργάνωσης). 

[σελίδες 8-37 και 96-99 στην ελληνική μετάφραση της έκδοσης του Ελεύθερου Τύπου]


Κύκλος Μελέτης για τη Θεωρία & τη Δράση

Παρασκευή, 26 Ιανουαρίου 2018

Τετάρτη 31 Γενάρη – 7μ.μ. – προβολή ταινίας Παρ' όλα αυτά! (Καρλ Λήμπκνεχτ)




Τετάρτη 31 Γενάρη - 7μ.μ. - προβολή ταινίας
 
Παρ' όλα αυτά!
(Καρλ Λήμπκνεχτ)

Γερμανικός τίτλος: Trotz alledem! Ein film uber Karl Liebknecht

Η ταινία που γύρισε το 1972 ο ανατολικογερμανός Γκούντερ Ράις (1927-2014) είναι η τρίτη από τις τέσσερις συνολικά ταινίες του σκηνοθέτη που αναφέρονται στην ιστορική περίοδο του Α' παγκοσμίου πολέμου και του επαναστατικού κύματος που ακολούθησε στη Ρωσία και τη Γερμανία. Και πιο συγκεκριμένα, είναι η δεύτερη ταινία που καταγράφει αυτά τα ιστορικά γεγονότα μέσα από τις απόψεις και τη ζωή του Καρλ Λήμπκνεχτ (13/8/1871-15/1/1919). Και στις δυο ταινίες (με απόσταση 7 χρόνων), διατηρήθηκαν οι ίδιοι ηθοποιοί στην ερμηνεία των περισσότερων ρόλων και βασίστηκαν σε γραπτά του Μίκαελ Τσένσο-Χελ (1902-1980). (1)
 
Ο τίτλος της ταινίας είναι κι ο τίτλος του τελευταίου άρθρου που έγραψε ο Λήμπκνεχτ προτού δολοφονηθεί μαζί με τη Ρόζα Λούξεμπουργκ (5/3/1871-15/1/1919) από τα παρακρατικά-παραστρατιωτικά σώματα των Φράικορπς. Στην ελληνική απόδοση της ταινίας, τόσο στην πρώτη προβολή της (στα πλαίσια της εβδομάδας κινηματογράφου της ΛΔΓ τον Απρίλη του 1975) όσο και σε κατοπινούς υποτιτλισμούς της, έχουν αποδοθεί -στον τίτλο ή στον υπότιτλο- τα ονόματα και των δύο επαναστατών, αλλά βασικός δραματουργικός άξονας της ταινίας (καθώς φαίνεται κι απ' τον γερμανικό υπότιτλο) είναι η ζωή του Λήμπκνεχτ, και πιο συγκεκριμένα οι τελευταίοι και εντονότατοι μήνες της ζωής του κατά το ξέσπασμα του επαναστατικού ξεσηκωμού στη Γερμανία. 

Κι ενώ η πρώτη ταινία παρακολουθεί τη διαδρομή του Λήμπκνεχτ απ' την κήρυξη του Α' παγκοσμίου πολέμου τον Αύγουστο του 1914 μέχρι τη φυλάκισή του, τέλη Ιούνη του 1916,(2) η συγκεκριμένη ταινία αρχίζει την αφήγησή της με την αποφυλάκισή του, τέλη Οκτώβρη του 1918.(3)

 
----------------------------------

 
(1) Με βάση γραπτά του Τσένσο-Χελ, στα μέσα της δεκαετίας του '50, σε σκηνοθεσία Κουρτ Μέτσιγκ (1911-2012), γυρίστηκε άλλη μια διλογία πάνω στη ζωή και τη δράση ενός άλλου συμμετέχοντα στο πολύχρονο επαναστατικό κύμα στη Γερμανία, του Ερνστ Τέλμαν (1886-1944). 

(2) Κυριότερα σημεία αποτελούν η αντίρρηση του Λήμπκνεχτ και των υπόλοιπων συντρόφων του της αριστερής πτέρυγας του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (SPD) στον πόλεμο κι άρα και στην κυρίαρχη, δεξιά πτέρυγα του SPD (Έμπερτ, Σάιντμαν, Νόσκε, κτλ) που υποστήριζε με σοσιαλίζουσα ρητορεία τη συμμετοχή της Γερμανίας στον πόλεμο. Αντίρρηση που οδήγησε στη συγκρότηση της ομάδας «Διεθνής» που αργότερα μετονομάστηκε σε «Σπάρτακος», σε κάλεσμα της οποίας πραγματοποιήθηκε αντιπολεμική-αντικυβερνητική διαδήλωση την πρωτομαγιά του 1916 με συμμετοχή χιλιάδων εργατών και νεολαίων· όπου τη στιγμή που ξεκινούσε την ομιλία του, συνελήφθη ο Λήμπκνεχτ και μετά από δίκη φυλακίστηκε. 

(3) Εκείνη την εποχή, 4 χρόνια και 2 μήνες μετά την έναρξη του μεγάλου πολέμου, η στρατιωτική ηγεσία της Γερμανίας, όντας σίγουρη πλέον ότι δεν ήταν δυνατόν να κερδηθεί ο πόλεμος μετά την αποτυχημένη επίθεση στο γαλλικό μέτωπο των προηγούμενων μηνών, προσανατολιζόταν σε ένα τρόπο διεξαγωγής διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου που να μην φέρει το πολιτικο-οικονομικό καθεστώς σε αναπόδραστο αδιέξοδο, μιας και συμπτώματα του επαναστατικού ξεσηκωμού που αμφισβητούσε τα θεμέλια όχι μόνο της αυτοκρατορικής αλλά και συνολικότερα της καπιταλιστικής εξουσίας, είχαν ήδη διαφανεί απ' το πρώτο μισό του 1918.
Προκειμένου λοιπόν να αποφευχθεί μια κοινωνική αναταραχή κι επαναστατική καταιγίδα που να θέσει σε κίνδυνο τον πυρήνα και την ουσία της παλιάς ταξικής κυριαρχίας, ήδη απ' τις αρχές του Οκτώβρη του 1918, αυτοκρατορικοί, στρατιωτικοί και βιομηχανικοί κύκλοι βρίσκονται αναγκασμένοι να τολμήσουν το άλμα της αναδιάρθρωσης του μηχανισμού της εξουσίας προς την αστική δημοκρατία, βάζοντας το εθνικό σύνταγμα σε τροχιά κοινοβουλευτικοποίησης κι ανοίγοντας βαλβίδες ασφαλείας με την προσχώρηση στον κυβερνητικό συνασπισμό ενός εταίρου με ερείσματα στα εργατικά και στρατιωτικά στρώματα: της ηγεσίας του SPD. Της δεξιάς πτέρυγας δηλαδή του κόμματος, η οποία καθ' όλη διάρκεια του πολέμου -συμβάλλοντας στο πιο βαθύ κατρακύλισμα αυτού του πάλαι ποτέ σκεπτόμενου εγκεφάλου και οργανωτικού πυρήνα της εργατικής τάξης- είχε δώσει τα διαπιστευτήρια της προς τις άρχουσες τάξεις για την προθυμία με την οποία υπερασπίζει τις δεδομένες σχέσεις εξουσίας.
Όμως δεν θα αργήσει να σημάνει ο πρώτος ξεσηκωμός (τέλη Οκτώβρη-αρχές Νοέμβρη: ανταρσία ναυτών κι εξέγερση στο Κίελο, όπου η εξουσία στην πόλη ασκούνταν από συμβούλια ναυτών κι εργατών), που θα λειτουργήσει ως σπίθα στο μπαρούτι της επαναστατικής έκρηξης σε πολλές γερμανικές πόλεις. Στην πρωτεύουσα, στο Βερολίνο, χιλιάδες εργάτες πραγματοποιούν έφοδο σε πολλά κυβερνητικά κτίρια, ανάμεσά τους το αυτοκρατορικό παλάτι και το αρχηγείο της αστυνομίας. Ήταν τέτοια η πίεση για ριζική ανασυγκρότηση των κοινωνικο-πολιτικών σχέσεων όπου τα συλλογικά όργανα των επαναστατημένων τείνανε να αναδειχθούν σε κυρίαρχη κοινωνική δύναμη.
Εν τω μεταξύ, ο παλιός αυτοκρατορικός μηχανισμός αναθέτει το αξίωμα του καγκελαρίου του ράιχ στον σοσιαλδημοκράτη ηγέτη Έμπερτ, που μισούσε σαν αμαρτία κάθε επαναστατική απόπειρα του προλεταριάτου να αρπάξει το πηδάλιο της κοινωνικής ζωής και να πάρει στα χέρια του τα ίδια του τα πεπρωμένα. Η δεξιά πτέρυγα του SPD -σε πρόσκαιρη σύμπλευση με τη κεντρώα πτέρυγα του κόμματος αλλά σε αγαστή συνεργασία με τη στρατιωτική ηγεσία- αφού έκανε ό,τι μπορούσε για να προλάβει γεγονότα ανταρσίας και προσπάθειες για την εγκαθίδρυση δομών εξουσίας «από τα κάτω», σ' αυτή τη φάση επεδίωξε να καρπωθεί ολοκληρωτικά την επαναστατική δυναμική. Δηλαδή να τρυπώσει και να αναρριχηθεί στις σημαντικές θέσεις των υπαρκτών πλέον επαναστατικών οργάνων, προκειμένου να κερδίσει τον έλεγχο τους, και στη συνέχεια -εκτροχιάζοντας και παραγκωνίζοντας κάθε προγραμματική διεκδίκηση που θέλει να αλλάξει την κοινωνία συθέμελα- να παραλύσει τις πρωτοβουλίες των μαζών και να στήσει εμπόδια στην αναγνώριση των πολύπλοκων μετώπων του επαναστατικού αγώνα.
Το γεγονός πάντως ότι μια κυβέρνηση που απέβλεπε στο να διατηρήσει άθικτη τη δομή του καπιταλιστικού συστήματος από τις διαθέσεις των επαναστατημένων δυνάμεων, εξαρτιόταν συνάμα απ' τις διαθέσεις αυτές, διαμόρφωσε ένα πρωτόγνωρο κι ιδιαίτερα ασταθή συσχετισμό κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, όπου παρέμενε σε εκκρεμότητα το ζήτημα της εξουσίας και του επαναστατικού διακυβεύματος.
Υπ' αυτές τις συνθήκες, η σοσιαλδημοκρατική ηγεσία ήταν υποχρεωμένη να περάσει απ' το στάδιο της δημαγωγικής φάσης (όπου στην προσπάθειά της να δώσει την εντύπωση στους επαναστατημένους εργάτες, στρατιώτες, ναύτες ότι βρισκόταν στο πλευρό τους κι ότι υποκλίνεται στη θέλησή τους, συνήθιζε να εφαρμόζει μια πονηρή κι ύπουλη τακτική καλυμμένου αντεπαναστατικού χαρακτήρα, καμουφλαρισμένη με νεφελώδεις φραστικές ακροβασίες, πολιτικάντικους ελιγμούς και παρηγορητικές υποσχέσεις για τη σοσιαλιστική προοπτική, που επεδίωκαν να σκορπίσουν σύγχυση και να καταπραΰνουν την οργή των επαναστατημένων, λειτουργώντας ως πυροσβεστικό όργανο για το σβήσιμο της κοινωνικής αναστάτωσης και τη συντονισμένη επιστροφή στην καπιταλιστική ομαλότητα) στο στάδιο της ανοιχτά κατασταλτικής φάσης (όπου με ιδιαίτερο ζήλο προς την αποκατάσταση της διαταραχθείσας τάξης του παλιού κόσμου, φάνηκε αποφασισμένη να εφαρμόσει μια απροκάλυπτα αντεπαναστατική τακτική ωμού τσακίσματος κι αιματηρής εξόντωσης κάθε επαναστατικής απόπειρας, λειτουργώντας ως έσχατο οχυρό στη μάχη του καπιταλιστικού κόσμου με την επαναστατική δράση).
Παρ' όλα αυτά, παρ' όλες τις ήττες στο στρατόπεδο των επαναστατημένων, δεν επήλθε αποθάρρυνση κι αποσύνθεση της επαναστατικής ορμής αλλά αντλήθηκε πείρα και δύναμη, καρποφορώντας τους επόμενους βηματισμούς της προλεταριακής εφόδου στον ουρανό…

Κυριακή, 10 Δεκεμβρίου 2017

Τετάρτη 13/12, 7 μμ - προβολή: Στο Φως του Φεγγαριού (Σκολιμόφσκι, 1982)

Στο φως του φεγγαριού (1982)

Η ταινία «Στο φως του φεγγαριού» (πρωτότυπος τίτλος «Moonlighting») του Γέρζυ Σκολιμόφσκι (1938-), που προβλήθηκε το Μάη του 1982 στο φεστιβάλ των Καννών, είναι το πρώτο κι εν θερμώ καλλιτεχνικό σχόλιο για την επιβολή του στρατιωτικού νόμου στην Πολωνία, στις 13 Δεκεμβρίου 1981 – την ύστατη απόπειρα του στρατηγού, υπουργού Άμυνας και πρωθυπουργού Βόιτσεχ Γιαρουζέλσκι να αντιμετωπίσει το κλίμα ανταρσίας, που απ’ το καλοκαίρι του 1980 είχε αναπτυχθεί γύρω απ’ τον αντιπολιτευτικό πόλο του «ανεξάρτητου αυτοδιοικούμενου συνδικάτου Αλληλεγγύη» (Solidarność).
[ένα κλίμα που δεν ήταν η πρώτη φορά που είχε διαπεράσει την πολιτική σκηνή της χώρας: εργατική εξέγερση τον Ιούνη στο Πόζναν και «πολωνικός Οκτώβρης» το 1956/ φοιτητικός ξεσηκωμός στη Βαρσοβία, την Κρακοβία κι αλλού το Μάρτη του ‘68/ απεργιακές κινητοποιήσεις κι εργατικές εξεγέρσεις στις περιοχές γύρω απ’ τη Βαλτική θάλασσα (Γκντανσκ, Γκντύνια, Στεττίνο, κτλ) που επεκτείνονται και σε άλλες περιοχές (Λοτζ, κτλ) απ’ το Δεκέμβρη του 1970 μέχρι το Φλεβάρη του 1971/ ισχυρό απεργιακό κύμα σε σημείο ανοιχτής εξέγερσης σε πόλεις κοντά στη Βαρσοβία (Ράντομ, Ούρσους) τον Ιούνη του 1976/ ξέσπασμα απεργιών σε αρκετές πόλεις (Ούρσους, Λούμπλιν, Πόζναν, κτλ) τον Ιούλη του 1980, κορύφωσή τους στις περιοχές της Βαλτικής τον Αύγουστο του ‘80 –όπου ιδρύεται η «Αλληλεγγύη»– και συνέχισή τους στις περισσότερες περιοχές της χώρας καθ’ όλο το διάστημα μέχρι το Δεκέμβρη του 1981/].
Χωρίς να ασχολείται ευθέως με το πολυτάραχο «πολωνικό ζήτημα», η συγκεκριμένη ταινία του Σκολιμόφσκι (ο οποίος εκείνη την εποχή βρισκόταν εγκατεστημένος στην Αγγλία πάνω από μια δεκαετία) μεταφέρει ένα κομμάτι του ζητήματος στη βρετανική πρωτεύουσα, κινηματογραφώντας σε γκρίζο φόντο τις («ανατολικού» ή «δυτικού») μορφές υποδούλωσης της ζωής των καθημερινών ανθρώπων.

Αφηγηματικός άξονας της ταινίας είναι η άφιξη στο Λονδίνο στις 5/12/1981 ενός τετραμελούς συνεργείου πολωνών εργατών, με εργολάβο το Νόβακ (ερμηνεία Τ. Άιρονς), ο οποίος είναι ο μόνος που γνωρίζει την αγγλική γλώσσα. Αποστολή των εργατών είναι να δουλέψουν «μαύρα» για λογαριασμό του πολωνού αφεντικού τους (ερμηνεία Γ. Σκολιμόφσκι), που παραγγέλνει να του ετοιμάσουν ένα σπίτι σε μια συνοικία στο Βόρειο Λονδίνο.
Η συμφωνία βολεύει αμφοτέρους: αφενός, το αφεντικό πληρώνει τέσσερις φορές χαμηλότερα απ’ όσα αν προσλάμβανε ντόπιο εργατικό δυναμικό, αφετέρου οι εργάτες είναι ευχαριστημένοι στην προοπτική του να κερδίσουν σε μικρό χρονικό διάστημα όσα χρήματα θα έβγαζαν στην πατρίδα τους μέσα σ’ ένα χρόνο. Αν μάλιστα ολοκληρώσουν τις εργασίες τους μέσα σ’ ένα μήνα, προτού λήξει η τουριστική βίζα τους, πρόκειται να λάβουν έξτρα πριμ σε βρετανικό νόμισμα, σκληρό δηλαδή συνάλλαγμα. Οπότε το κίνητρο να επιστρέψουν στις οικογένειές τους με κομπόδεμα που θα τους ξελασπώσει κάπως απ’ τη δυσμενή οικονομική κατάστασή τους, είναι τέτοιο που εξευγενίζει την σκληρή κι ασταμάτητη εργασία σε επισφαλείς συνθήκες.

Πόσο άραγε ισορροπούν σε τεντωμένο σχοινί οι σχέσεις των προσώπων που βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση, προσδιοριζόμενη απ’ τον πιεστικό χρόνο της προθεσμίας των εργασιών και τον ασφυκτικό εγκλεισμό στο υπό επισκευή διαμέρισμα, αλλά κι απ’ την προσαρμογή στο τυπικό –αλλά ανεξερεύνητο γι’ αυτούς– αγγλικό περιβάλλον της αφθονίας των σουπερμάρκετ και της γεμάτης καχυποψία κι υπονοούμενα ευγένειας;
Πόσο άραγε καταφέρνει ο Νόβακ να διαχειριστεί τη επαφή του συνεργείου με τον έξω κόσμο και πόσο αντέχουν τα κόλπα επιβίωσης μέσα στους αδυσώπητους νόμους της καπιταλιστικής οικονομίας, στα πρώτα θατσερικά χρόνια του νεοφιλελευθερισμού;

Και πόσο άραγε μπορεί να κλονίσει την καρτερική εργασία των πολωνών εργατών η αγωνία απ’ τα τανκς στους δρόμους της Βαρσοβίας, πόσο δηλαδή πολιορκεί το βουβό μόχθο αυτών των ανθρώπινων μηχανών η απειλή της ιστορικής αναγκαιότητας και πόσο, γενικότερα, αποσταθεροποιούν την ύπαρξή μας όσα δεν είμαστε σε θέση να ελέγξουμε;

Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου 2017

Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2017, 7 μ.μ. Βιβλιοπαρουσίαση απ’ τις εκδόσεις «Πανοπτικόν»


Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2017, 7 μ.μ.
Βιβλιοπαρουσίαση απ’ τις εκδόσεις «Πανοπτικόν»


1) Αλεξάντερ Μπέρκμαν. Ο μπολσεβίκικος μύθος.
Το βιβλίο του Μπέρκμαν (1870-1936) αποτελεί αποτύπωση σε ημερολογιακή μορφή των ετών 1920-1922, διάστημα κατά το οποίο ο Μπέρκμαν βρέθηκε στη Ρωσία. Γραμμένο την αμέσως επόμενη χρονιά (1923) εκδόθηκε τελικά αρχές του 1925, στη Νέα Υόρκη.
Εκδόθηκε στα ελληνικά απ’ τις εκδόσεις «Πανοπτικόν» τον Οκτώβριο του 2016, σε μετάφραση Γιάννη Ιωαννίδη.


2) Βολίν. Η άγνωστη επανάσταση, 1917-1921 (τόμος 3)
Το έργο του Βολίν (1882-1945), που εκδόθηκε μετά θάνατον (1947), αποτελείται από 3 τόμους. Μετά τον πρώτο τόμο («Από το 1905 ίσαμε τον Οχτώβρη») και το δεύτερο («Μπολσεβικισμός και αναρχία») που εξέδωσαν στα ελληνικά οι εκδόσεις «Διεθνής Βιβλιοθήκη» το 1975 και το 1976, ο τρίτος τόμος έχει υπότιτλο «Ο αγώνας για την αληθινή κοινωνική επανάσταση» κι αναφέρεται στην Κρονστάνδη (1921) και στην Ουκρανία (1918-1921).
Εκδόθηκε στα ελληνικά απ’ τις εκδόσεις «Πανοπτικόν» τον Οκτώβριο του 2017, σε μετάφραση Φώτη και Γιάννη Τερζάκη.


3) Άρης Αλεξάνδρου. Η εξέγερση της Κρονστάνδης

Το βιβλίο του Άρη Αλεξάνδρου (1922-1978) γράφτηκε το 1975, κατά παραγγελία του εκδότη Χ. Φυτράκη για τη σειρά βιβλίων «Τα φοβερά ντοκουμέντα». Κατά την επιμέλεια της έκδοσης όμως, το κείμενο υπέστη κάποιες αυθαίρετες επεμβάσεις στη γλώσσα του συγγραφέα, για τις οποίες αυτός διαμαρτυρήθηκε στον εκδότη του.
Επανεκδόθηκε (αποκαταστημένο γλωσσικά) απ’ τις εκδόσεις «Πανοπτικόν» τον Ιούνιο του 2015.

Κυριακή, 5 Νοεμβρίου 2017

Τετάρτη 8 Νοέμβρη - 7 μ.μ. Συζήτηση για την επαναστατική περίοδο 1917-23 στην Ευρώπη

Στις 7 Νοεμβρίου 1917 (ή 25 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το παλιό Ιουλιανό ημερολόγιο που ακολουθούσαν τότε οι Ρώσοι), κάτω απ' την επιτελική καθοδήγηση των μπολσεβίκων, επαναστατημένοι στρατιώτες κι ένοπλοι εργάτες πολιορκούν και πραγματοποιούν έφοδο στα Χειμερινά Ανάκτορα, ανατρέποντας την Προσωρινή Κυβέρνηση (η οποία 6 μήνες πριν είχε δημιουργηθεί πάνω στο έδαφος της αυθόρμητης λαϊκής επανάστασης που είχε βάλει τέλος σε 3 αιώνες τσαρικής απολυταρχίας).
Τι έγινε τελικά τον Οκτώβρη του 1917 στη Ρωσία;
Τι έγινε 6 μήνες πριν, το Φλεβάρη, και τι στο ενδιάμεσο διάστημα;
Και γενικότερα, πώς φτάσαμε από ένα μακροχρόνιο πόλεμο (που επιστράτευσε και διαίρεσε τον κόσμο σε 2 αντιτιθέμενα στρατόπεδα) σε ένα επαναστατικό κύμα που σάρωσε τη Ρωσία το 1917-1921, αλλά και τη Γερμανία καθώς κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες το 1918-1923, μέχρι την οριστική του συντριβή;